U bent hier

Afwikkeling nalatenschap

Bij het afwikkelen van een nalatenschap is de notaris een belangrijk adviseur.
In sommige gevallen is de notaris zelfs onmisbaar, bijvoorbeeld:
• als er een of meer erfgenamen minderjarig zijn;
• als er erfgenamen zijn die niet het vrije beheer over hun vermogen hebben (dit zijn mensen die bijvoorbeeld onder curatele staan of
• van wie hun goederen onder bewind staan);
• indien de erfgenamen niet tot overeenstemming komen;
• als de nalatenschap complex is; of
• wanneer registergoederen moeten worden verdeeld.
Indien er minderjarige erfgenamen zijn of erfgenamen die niet het vrije beheer over hun vermogen hebben zal de nalatenschap namens hun op grond van de wet beneficiair aanvaard moeten worden. Dit betekent dat zij voor eventuele schulden in de nalatenschap niet aangesproken kunnen worden. Dit beneficiair aanvaarden geschiedt door het afleggen van een verklaring bij de rechtbank. Na het aanvaarden van de nalatenschap kan er nog (afhankelijk van de situatie) voor bepaalde handelingen toestemming van de rechter zijn vereist.

Verklaring van erfrecht
De meeste nalatenschappen komen gelukkig zonder al te veel complicaties tot een einde. Ook dan dient er echter vaak de hulp van de notaris te worden ingeschakeld. In de meeste gevallen dient er namelijk een verklaring van erfrecht te worden overlegd om over bankrekeningen vrij te kunnen beschikken. Een machtiging (of volmacht) eindigt bijna altijd door het overlijden van de volmachtgever. Voor het opstellen van de verklaring van erfrecht zal de notaris te volgende stukken nodig hebben (voor zover van toepassing):
• kopie overlijdensakte;
• kopie trouwboekje;
• kopie testament (notaris controleert nog altijd of dit ook het laatste testament is);
• kopie huwelijksvoorwaarden;
• namen, geboortedatum en huidige adressen van de vermoedelijke erfgenamen.

Aanvaarden van een nalatenschap
Als erfgenaam heeft u de volgende drie mogelijkheden:
1. De nalatenschap aanvaarden.
Hierdoor kunt u niet alleen gerechtigd zijn tot de baten (de positieve bestanddelen), welke behoren tot de nalatenschap, maar ook aansprakelijk voor de schulden.
Indien de schulden hoger mochten zijn dan de baten, kan het zo zijn dat het verschil uit eigen vermogen moet worden bijgepast.
2. De nalatenschap aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving.
Als er twijfel of te weinig zekerheid bestaat over de omvang van een nalatenschap, kunnen de erfgenamen ook de boedel aanvaarden 'onder het voorrecht van boedelbeschrijving'. Zij aanvaarden, maar als blijkt dat de boedel toch negatief is (de rechter wijst een lopende claim toe of een onbekende schuldeiser meldt zich), dan zijn de erfgenamen alleen aansprakelijk voor zover er baten in de boedel zitten. Deze baten moeten dan ook uitsluitend aangewend worden om de schulden te betalen.
Ook voor deze procedure bestaan enkele formaliteiten die de notaris kan verrichten.
3. De nalatenschap verwerpen.
De erfgenamen zijn in beginsel aansprakelijk voor de schulden van de overledene. De erfgenamen kunnen daarvoor zelfs in hun privébezit worden aangesproken. Daarom heeft iedere erfgenaam het recht de nalatenschap te weigeren. Dit recht heeft ook een legataris met betrekking tot het legaat. De erfgenaam moet in een zo vroeg mogelijk stadium kenbaar maken of hij van het weigeringsrecht gebruik wil maken. De wet zegt namelijk dat als iemand eenmaal heeft geaccepteerd, deze persoon daarna niet meer kan verwerpen.

Erfbelasting en -aangifte
Er is belasting verschuldigd over alles wat verkregen wordt krachtens erfrecht. Deze belasting heet erfbelasting. Er zijn wel enige vrijstellingen. De notaris kan de aangifte voor u invullen.